IMF Başçısı Dominique Strauss-Kahn, iqtisadi krizisin mərkəzi olan ölkələrdə, məşhur daxili üsyanların yaşana biləcəyi xəbərdarlığı etdi. Kahna görə, "Əgər inkişaf etmiş ölkələr, krizisdən xilas olmaq üçün tətbiq etdikləri üsullarda geniş kütlələrin ortaq mənfəətlərini deyil də, elitaların mənfəətlərini əsas götürsələr" bu pis gələcəklə üzləşəcəklər. Bu xəbərdarlıqlar çox əhəmiyyətli. Amerika və Avropa kimi mərkəz iqtisadiyyatları vuran krizisin algılanış forması təəssüf ki, son dərəcə xəstəlikli. Buraxın iqtisadi krizis deməyi, "maliyyə krizisi" ifadəsiylə təyin olunursa bu vəziyyət, alınacaq tədbirlər də məqsədəuyğun olmayacaq. Ortada yalnız bir maliyyə krizisi yox. Yalnız iqtisadi krizis də yox. Eyni zamanda siyasi və ictimai krizislərin işarələri də var. Daha təməldə, Qərb dünyasını böyük bir fəlsəfi çevrilməyə məcbur edən tarixi bir böhran söz mövzusu. Kahnla davam edək: Bir çox ölkədə, ictimai partlamalar yaşana biləcək. Bunlara inkişaf etmiş ölkələr daxil. Əgər maliyyə sistemi yenidən yapılandırılamazsa, şiddətli üsyanlar ortaya çıxabiləcək. Xüsusilə ABŞda bu üsyanlar, vergilərin elitalara getməsi və dolların devalüasiya edilməsiylə hərəkətə keçə biləcək…. Bəziləri beş il sonra ABŞın "inkişaf etməmiş ölkə" kateqoriyasına düşəcəyini, qida üsyanlarının başlayacağını qarşıya qoyur. Onlar; dünyanın bu krizis üzündən çox acı çəkəcəyini amma bütünlüklə iqtisadi çöküş yaşamayacağını, ancaq Amerikanın tam bir iqtisadi Armageddon yaşayacağını iddia edir. ABŞ Mərkəz Bankının qısa müddətli faizləri sıfırlamasının dollar qaçışını sürətləndirəcəyi, önümüzdəki illərdə ABŞda hiper inflyasiyanın başlayacağı kimi ehtimallar bu cür narahatlıqlara qapı aralayır. Neft qiymətlərini 150 dollarlara çıxaran maliyyə sistemi, qida qiymətlərində də bənzər oynamalar etmiş, bir çox ölkədə etiraz nümayişləri başlamışdı. Bu qrupun son oyunu dollar üzərinə oldu. Bir müddət sonra, bu gün təzyiq altında tutduqları qızıl qiymətləri üzərində bənzər bir hərəkət edəcəkləri danışılır. Vəziyyətin maliyyə və ümumi mənada iqtisadi ölçüsü bir şəkildə müzakirə edilir. Amma olabiləcək siyasi nəticələri, gətirib çıxaracağı ictimai gərginliklər üzərinə çox kimsə baş yormur göründüyü kimi. Strauss-Kahn, qida qiymətlərinin sürətlə artdığı bu ilin ilk dövründə də bənzər şərhlər etmiş, yüz milyonlarla insanın aclıqla qarşı-qarşıya qala biləcəyi xəbərdarlığını etmişdi. Krizisə qarşı tədbirlər və krizis sonrasına bağlı yeni iqtisadi quruluş əgər geniş kütlələri təmin edəcək xüsusiyyətdə olmaz, bu günə qədər olduğu kimi, yenə idarəçi elitasını təmin məqsədli olsa,tam o zaman şok dalğaları Avropa və xüsusilə Amerika küçələrini vuracaq. Yaxşı bu ehtimala qarşı nə növ tədbirlər alınır? Əfqanıstan və İraqdan dönən minlərlə əsgər daxili təhlükəsizlik üçün vəzifələndirilir. Yəni "daxili təhlükə"lərə qarşı hazırlanır. Kütlə ixtışaşları və vətəndaş üsyanlara qarşı hazırlanır. Bu hazırlıqla əlaqədar 2006-cı ildə belə məlumat verilmişdi."FEMA (Federal Təcili Rəhbərlik Agenliyi) yenidən təşkil olunur. Həm də nüvə hücum, üsyan və vətəndaş müharibəsinə qarşı. Fövqəladə hal və hərbi vəziyyət qanunları yenidən təyin olunur. Bankçılıq əməliyyatlarından vətəndaşlıq qanunlarına qədər ABŞ fövqəladə şərtlər üçün hazırlıq edir" demiş və "ABŞ nəyə hazırlanır" deyə soruşmuşdum. (İK)Amerikan tarixində ilk dəfə ordu, daxili təhlükəsizlik üçün mövqeləndirilir. Hərbi qüvvələr 24 saat daxili təhlükəyə qarşı vəzifələndirilir. Tətbiq 1 Oktyabrdan etibarən başladı. Ölkə içində mövqeləndiriləək ilk əsgəri vahid, ABŞ Şimal Komandirliyinə (NorthCom) bağlı. Bu birlik nəyə qarşı döyüşəcək? Nüvə hücumuna, vətəndaş müharibəsi və ictimai xaosa qarşı. Kütlələri idarə altına alacaq. Qarşıdurma sonrası üçün lazımlı məsuliyyətləri yerinə yetirəcək. Aylardır bunun manevri edilir… ABŞ belə bir fəlakətlə üzləşərmi? Ümid edirik bu cür inkişaflar olmaz. Ancaq krizisə müdaxilə şəkli, krizis sonrası üçün hazırlıqlarda eyni ədalətsizlik üzərində israr edilməsi, cəmiyyətin ümumisini qurtarma yerinə iqtidar elitalarını, sərmayəni idarə edənləri gücləndirməyə istiqamətli yanaşmalar, daxili üsyan və ictimai narahatlıq ehtimallarını gücləndirir. Hadisəyə yalnız "maliyyə krizisi" olaraq yanaşanlar baxaq bir neçə ay sonra eyni ifadəni istifadə etməyə davam edəcəklər mi? Birlikdə görəsiyəz…
Mənbəə:http://yenisafak.com.tr/Yazarlar/?i=14390&y=IbrahimKaragul
Yaxınlarda bir nəfərdən soruşdum ki, bəs həyatda prioritetləri nədir. Saydı! Elə mən də saydım. Sonra bir şey diqqətimi çəkdi. Bu priotitetlər “sevgili”lərə bağlıdır. Hansı sevgililər?
Sizcə həyatda insan üçün sevgili adlandırılabiləcək nələr var?
Düşünüb bitirmədən bir alt sətirə keçməyin...
Məncə bunlar Allah (tanrı), Pul və Yoldaşdır. Sonuncusu əksərən sevgili deyiləndə ağla gələn mövhumdur – can yoldaşı. Froydu dindirsən “libido”nu da bura əlavə edər. Amma bu yazıda o qalacaq arxa planda.
İndi həyatdakı prioritetlərinizi sıralayanda görün ardıcılıllığı bu sevgililərə qarşı münasibətiniz müəyyən edir ya yox?
Bir şeyi qeyd eliyim ki bu “3 sevgili” mənim şəxsi düşüncəmdir. Buraya elə bayaq da dediyim “libido” və məncə ondan daha üstün olan “eqo”nu aid etmək olar. Məsələn karyeranı həyatının prioriteti elan edənlər çoxdur. Bu əsasən elə “eqo” ilə bağlıdır. Təbii ki, burada pulun da təsiri böyükdür. Amma karyera əsasən “güc” və “şöhrət” fenomenlərinə bağlı olduğu üçün yenə gəlib “eqo”ya çıxır.
O suala cavabımda əsl sevgilinin Allah olduğu nəticəsinə gələn bir şey dedim. Amma cavabımdakı səmimiyətimə özüm də şübhə ilə yanaşdım.
Ortastatistik azərbaycanlı üçün isə unikal bir sevgili mövcuddur. Bu həyat prioritetinə sahib nadir xalqlardanıq – ÖVLAD!
Bir sozlə mən deyim 3, siz deyin 4 vəya 5. Amma insanların həyata baxışını və prioritetlərini “sevgililəri” müəyyən edir. Ona görəndə sevgilini düzgün seçmək lazımdır. Məndə deyəsən o mənada vəziyət yaxşıdır, şükr;)
Bu aşağıdakı yazını Qardaşım Rüstəm müəllimə və müstəqbəl xanımı Aygün xanıma müqəddəs bir yola başlanğıc etmələri münasibətilə ethaf edirəm.
Amma aşağıdakı tövsiyyələrdən istifadə etməmələrini xahiş edirəm.
Rəbbim onları məsud və bəxtiyar etsin.
"Ah" desə nə olduğunu soruşun, israr edin. Cavab verməzsə küsün.
Kiçik səhvlərini böyüdün, 3 gün qədər mövzu, yalnız o səhv olsun, onu yoldaşlarınıza şikayət edin.
Sonra da hıçqıra hıçqıra ağlayın. Hər mübahisədə 10 il ya da gedə bildiyiniz qədər geriyə gedib, köhnə səhvlərini yeni başdan ona xatırladın.
Səhvini xatırlaya bilməsəniz özünə soruşun. Aman, ağlamanı unutmayın. Baxdınız ki müzakirədə haqlı çıxmaq üzrə, tərəddüdsüz düşün huşunu itirin və ayılmadan əvvəl də titrəmə krizisi keçirin.
Siz huşunu itirdiyinizdə sizdən uzaq bir yerə gedib oturdusa, ayılınca, niyə sizinlə maraqlanmadığını bağıraraq soruşun. Hirslənin, onu günahlandırın. Hətta təkrar huşunu itirin.
Birdən haqlı olar isə dərhal köhnə haqsız olduğu hadisələri ona xatırladın ki, haqlı olduğu hadisəni unutsun.
Evə gəldiyində onu qaşqabaqlı qarşılayın.
Onun günahkar olduğu bir mövzunu tapmağı və xatırlatmanı əsla unutmayın.
Hər axşam cib telefonunun ünvan dəftərini yoxlayın. Dəfələrlə eyni nömrələri soruşun, amma şərhləriylə kifayətlənməyin, lazım olsa bir də nömrəyə zəng edin.
İş yerinə tez-tez gedin və oradakı insanlara onu şikayət edin.
Qısqanclıq edin amma bundan xoşu gələrsə əsla qısqanmayın...
Qaynaq:zaman.az
Bu yazını qələmə alma fikri 2-3 gündür beynimdə dolaşır. Çıxış nöqtəsi isə Rəşad Sadıxovun bir saytdakı müsahibəsi oldu. Tanımayanlar üçün deyim ki, Rəşad Azərbaycan millisinin ən istedadlı futboçularındandır, çox gənc yaşda kapitan olacaq qədər liderlik bacarığı var və ən önəmli markası dini həyatıdır.
Müsahibənin bir yerində Rəşad özünün "din adamı" olmasının çox müxtəlif spekulyasiyalara səbə olduğunu deyir. İlk baxışda cümlədə qeyri adi heç nə olmasa da... Dərindən düşünəndə əslində milli mentalitetimizdəki bir qeyri-sağlam nöqtə nəzərə çarpır. Dini incancını yaşamaq istəyənlər niyə bizdə "dindar", "din adamı" ifadələrlə açıqlanır? Eləcə də gündəlik idman təmrinlərini yerinə yetirənlər "idmançı"...
Çünkü, bizim cəmiyətdə fərqli olmaq anlayışı çox daha dardır. Cəmiyətimiz hamını eynitipli olmasını gözləyir. Təbii ki, bunda sovet anlayışının böyük təsiri var. Birinə iş gördürmək yazısında qeyd elədiyim o militarist rejim sovetin qanında var idi. Bu isə ölkənin hər yerinə sirayət edirdi. Dolayısıyla saçdan tutmuş, geyiməcən hamının müəyyən standartlar daxilində olması uyğun görülürdü. Biz də təbii bir hal olaraq o təsiri üzərimizdən atmağa çətinlik çəkirik. Amma təkcə bu mu səbəb? Deyil!
Milli mentalitet deyib baştacı elədiyimiz mövhüm çox böyük təsirə malikdir. Biz firqələşəməyi çox sevirik. İstər "Anamın kitabı"nı xatırlayın, istər yerlipərəstliyin yayılmışlığını düşünün, istərsə də nəsil-kökün bu qədər əhəmiyətli sayılmasının təməlinə enin. Hamısı eyni yerə gedib çıxacaq. Bəs bunun səbəbi nədir? Antropoloq və sosioloqlar bilər.
Girişlə paralel aparası olsaq cəmiyətin fikrincə ortalam bir insan dinə çox yaxın olmayan, idmanı tətbiq yox şou kimi sevən birisidir. Ona görə də sağlam düşüncəli və sağlam bədənli olmaq istəsən ayrı bir firqəyə daxil olursan.
Bayaq bir nəfərlə elə bu məsələyə dəxli olan bir şeydən danışırdıq: insanların kompleksliliyinə görə firqələşməsi. Əslində bu fərqli bir yazı da ola bilər. Ona görə dərinə girməyəcəm. Amma bir onu bilirəm ki, cəmiyətimizə firqələşmə təmayülü nüfuz edib. Firqələrə ayrılamaq üçün faktor tapmağa çətinlik çəkmirik.
Əslində marketoblogdakı yazı ilə də paralel oldu biraz. Çünkü belə görürəm şirkətlərin əziyət çəkməsinə ehtiyac qalmır. Xalqımız özü-özünü seqmentasiya edir...
Evvela onu deyim ki, hazırda oturduğum kompyuterde Azerbaycan şriftleri olmadığına göre bezi Azerbaycan herflerini istifade ede bilmirem. Daha deqiqi "Azerbaycan" sözündeki üçüncü herfi sehv yazıram.
Evde gedib yaza bilerdim, amma üreyim indi istedi. Selim Tuncerin bloguna qoyduğu yazı dünen çox xoşuma gelmişdi. Üreyimden keçeni ela bir şekilde ifade etmişdi.
Amerikan prezident seçimlerinin neticeleri çoxumuz üçün maraqlı idi. Siyasetden başı çıxan, çıxmayan hamı maraqlanırdı. Çoxumuz da sırf Ermeniperest olmadığı üçün McCain-i destekleyirdik. Ancaq, sırf şexsiyyeti, xitab qabiliyyeti ve heç özümüz de bilmediyimiz bir sebebe göre Obamaya da yaxın baxırdıq. Hetta belke de, "Kaş bu Ermeniperest olmayaydı" fikrine benzer düşünceleri de yaşamışdıq.
Bir "qara oğlan" uzun süren mübarizeden sonra prezident olacaq ve biz Amerikada artıq irqçilik, qara derili insanları aşağı tebeqe kimi görme kimi şeylerin olmadığına inanacağıq. Selim bey ela ifade edib bunu, bir yalan var ve biz bu yalana özümüzü inandırırıq.
Men siyasetçi deyilem, siyasi elmler oxumamışam, siyasetle de 3 il olar ki, ancaq işime geldiyi qeder maraqlanıram, yeni ki, çox az. Bu yazı da, siyasi fikir beyanı deyil, ele ağlımdan keçenlerdir.
Sözün düzü ve ya eyrisi: OBAMA-dan mene ne? Mene heçne...Size ne? Siz bilersiniz...
Bu yazını yazmağa necə qərara gəldim? Prezident seçkilərimizdə iştirak edəcək namizədlərin sayından sonra. Amerika, Rusiya, Türkiyə kimi iri həcmli və çox insanlı ölkələrdə, ölkəni idarə etmək üçün namizəd duranların sayına baxdım, sonra bizim kimi sahəcə kiçik olan, insanı az olan Azərbaycanımızın namizədlərinin sayına baxdım... Sözün düzü, öncə yazmaq istəmədim. Dedim, birdən hamı elə bilər ki, siyasətə girmişik. Amma məqsədim sadəcə bizim xalqımızın idarə etmə xəstəliyindən danışmaqdır.
“Xərçəng xəstəliyi görmüşük, vərəm xəstəliyi görmüşük, qrip də görmüşük, əşşi lap ulduz xəstəliyi də görmüşük, bu liderlik xəstəliyi də təzəmi çıxdı?” – deyə sual verə bilərsiniz. Sözün düzü, bu xəstəlik, elə insanın yaradılışından içində var. Amma düşünürəm ki, müasir zamanda bizim millətdə bu yoluxucu xəstəlik halına gəlib. Kiçik bir müəssisədən tut, böyük şirkətə qədər, dövlətdə söz deyən partiyadan tut, ta prezidentliyə qədər hər yerdə insanlar lider olmaq, söz deyən olmaq, qərar verən olmaq istəyirlər. Axı hər kəs son sözü desə, sözün düzünü hardan biləcəyik?
İnsanlar iki cürdür: idarə edən, idarə olunan! Hər kəs idarə olunanı yaxşı, dadlı, cazib görüb, ondan olmaq istəyir. Amma hər idarə olunan uğur qazana bilmədiyi kimi, hər idarə edən də uğur qazana bilməz. Hər idarə olunan öz başına uğur qazanmadığı kimi, hər idarə edən də idarəsində olan insanlar olmadan bir məna ifadə etməz! İdarə olunmağın özünəməxsus cavabdehlikləri, məsuliyyətləri olduğu kimi, idarə etməyin də o qədər insanın haqqını qorumaq, ədalətli olmaq, nəticələrə görə cavab vermək kimi böyük cavabdehliyi var. Bunların hamısını nəzərə alaraq bir düşünək, həqiqətən hər zaman idarə etmək yaxşı mövqedirmi?
Mənim fikrimcə insanın tutduğu mövqe nə olur olsun, həmin nöqtədə öz vəzifələrini bilib, fərqində olub, dəqiq bir şəkildə yerinə yetirməklə, məsuliyyətinin fərqində olmaqla hər zaman uğur qazana bilər. Prezidentin edə bilmədiyi bir şeyi bəzən bir idmançı edə bilər. Bütün dünya xalqlarının gözü qarşısında bayrağımızı qaldıra bilər. Odur ki, millətə, xalqa, vətənə xidmət etmək üçün prezident olmaq şərt deyil. Hər kəs öz sənətində sözünü deməyə çalışsa, sözün düzü gerçəkləşmiş olar.